Οι Τεριαχάτες, γνωστοί και ως Τεριαχάτι, αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ιστορικά χωριά της Κάτω Δρόπολης, στην ευρύτερη περιοχή του Αργυροκάστρου στη Βόρεια Ήπειρο. Βρισκόμενοι σε υψόμετρο περίπου 250 μέτρων, σε έναν τόπο που διατρέχεται από λόφους και κοιλάδες, οι Τεριαχάτες συνδυάζουν μια μακραίωνη ιστορία κατοίκησης με μια ζωντανή ορθόδοξη παράδοση που εκφράζεται μέσα από ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της περιοχής. Το όνομα και η ετυμολογία του Η ονομασία του χωριού προέρχεται από τη γεωμορφολογία του εδάφους: «Τεριαχάτες» σημαίνει «τρεις ράχες», αναφερόμενη στις τρεις λοφοσειρές που διασχίζουν την περιοχή. Αυτή η ετυμολογία συνδέει άμεσα το τοπωνύμιο με το φυσικό περιβάλλον και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι κάτοικοι της Δρόπολης ονόμαζαν τους οικισμούς τους βάσει των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων κάθε τόπου.
Πρώιμη ιστορία και οθωμανική περίοδος Οι Τεριαχάτες είναι από τα πιο αρχαία χωριά της Δρόπολης. Σύμφωνα με οθωμανικά κατάστιχα του 1520 για το Σαντζάκι της Αυλώνας, το χωριό καταγραφόταν ήδη τότε με 58 νοικοκυριά, ενταγμένα στο τιμάρι του Ισ'χακ, γιου του Μαχμούτ. Τα ονόματα που αναφέρονται στα οθωμανικά αρχεία ανήκαν κυρίως στην αλβανική ονομαστική σφαίρα, κάτι που αντικατοπτρίζει τη γλωσσική πολυμορφία της περιοχής κατά την πρώιμη οθωμανική περίοδο. Ωστόσο, με την πάροδο των αιώνων, ο οικισμός εξελίχθηκε σε αμιγώς ελληνικό χωριό, όπως επιβεβαιώνεται από όλες τις σύγχρονες καταγραφές.
Το 1895, σύμφωνα με οθωμανικά στατιστικά στοιχεία, οι Τεριαχάτες είχαν 453 κατοίκους. Το χωριό γνώρισε σημαντική αύξηση πληθυσμού κατά τον 20ό αιώνα, φτάνοντας τους 626 κατοίκους το 1992, πριν από τη μαζική μετανάστευση που ακολούθησε το άνοιγμα των συνόρων. Το Ιερό Προσκύνημα της Αγίας Παρασκευής Το πνευματικό κέντρο των Τεριαχατών και ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα ολόκληρης της Βορείου Ηπείρου είναι ο Ιερός Ναός της Αγίας Παρασκευής. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ναός είναι κτισμένος στα δεξιά της εθνικής οδού Αργυροκάστρου–Κακαβιάς, σε έναν τόπο όπου τα παλιά χρόνια ανάβλυζε αγίασμα.
Η ύπαρξη του αγιάσματος συνέβαλε στη δημιουργία ενός χριστιανικού προσκυνήματος ήδη από τα πρώτα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας. Η σημερινή εκκλησία ανεγέρθηκε αρχικά πάνω στο παλαιό προσκύνημα κατά την εποχή του Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως και Αργυροκάστρου Δοσιθέου, του Μετσοβίτη ιεράρχη που ίδρυσε πολλούς ναούς στην περιοχή. Αργότερα, στις αρχές του 20ού αιώνα, ο ναός ανακαινίστηκε με δαπάνες της Κοινότητας Τεριαχατών. Τα τελευταία χρόνια, το προσκύνημα έχει ανακαινιστεί πλήρως και κυριολεκτικά μεταμορφωθεί με μέριμνα της Ιεράς Μητροπόλεως Αργυροκάστρου και άλλων πιστών, σε μια πνευματική και φυσική όαση στην καρδιά της κοιλάδας του Δρίνου.
Η Αγία Παρασκευή στους Τεριαχάτες τιμάται όχι μόνο από τους ορθόδοξους κατοίκους της περιοχής, αλλά και από αλλόθρησκους που σέβονται τη μνήμη της και αναφέρουν θαύματα στη ζωή τους. Κατά εκατοντάδες συρρέουν κάθε χρόνο με ευλάβεια και δέος για να ασπαστούν την εικόνα της και να ζητήσουν τη βοήθειά της, κάνοντας το χωριό σημείο αναφοράς για ολόκληρη την περιοχή. Σύγχρονη εποχή Μετά το 1990, οι Τεριαχάτες δέχτηκαν μαζική μετανάστευση προς την Ελλάδα και άλλες χώρες, ακολουθώντας το γενικότερο ρεύμα αποψίλωσης των χωριών της Δρόπολης. Παρ' όλα αυτά, το χωριό διατηρεί τον ελληνικό του χαρακτήρα και συνεχίζει να αποτελεί ζωντανή κοινότητα.
Το 2015, με τη διοικητική μεταρρύθμιση στην Αλβανία, οι Τεριαχάτες ενσωματώθηκαν στον Δήμο Δρόπολης. Σήμερα, οι Τεριαχάτες παραμένουν ένα χωριό με έντονη πνευματική ζωή. Το προσκύνημα της Αγίας Παρασκευής συνεχίζει να συγκεντρώνει πιστούς από όλη τη Βόρεια Ήπειρο και την Ελλάδα, ενώ οι κάτοικοι που παραμένουν φυλάττουν τις παραδόσεις και την ελληνική γλώσσα. Σε κάθε γιορτή της Αγίας, το χωριό «ζωντανεύει» από τους απόδημους που επιστρέφουν για να τιμήσουν τη προστάτιδά τους και να συναντηθούν με τους δικούς τους.