Η Ευρώπη γερνά και συρρικνώνεται – Η δημογραφική πρόκληση που αλλάζει τις πολιτικές της ΕΕΤην τρίτη έκθεσή της για τη δημογραφική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταγράφοντας τη σταδιακή γήρανση του πληθυσμού, τη μείωση των γεννήσεων και τη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού.Η έκθεση εκπονήθηκε από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αναδεικνύει τις επιπτώσεις που αναμένεται να έχουν οι δημογραφικές μεταβολές στην οικονομία, στην αγορά εργασίας, στην υγειονομική περίθαλψη και στα συστήματα κοινωνικής προστασίας.Μείωση του πληθυσμού έως το 2100Σύμφωνα με τις προβολές της Eurostat, ο πληθυσμός της ΕΕ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί προσωρινά και θα φτάσει περίπου τα 453,3 εκατομμύρια κατοίκους το 2029. Στη συνέχεια αναμένεται να ακολουθήσει σταδιακή πτωτική πορεία, περιοριζόμενος σε περίπου 398,8 εκατομμύρια κατοίκους έως το 2100.Πρόκειται για συνολική μείωση της τάξης του 11,7% σε σύγκριση με το 2025. Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες διευκρινίζουν, πάντως, ότι οι αριθμοί αποτελούν δημογραφικές προβολές και όχι βέβαιες προβλέψεις, καθώς βασίζονται σε συγκεκριμένες παραδοχές για τις γεννήσεις, τη θνησιμότητα και τη μετανάστευση.Παράλληλα, το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται. Το 2024 έφτασε κατά μέσο όρο τα 81,5 έτη, αντανακλώντας τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης και των συνθηκών διαβίωσης.Ένας στους τρεις κατοίκους άνω των 65 ετώνΈως το 2050 σχεδόν ένας στους τρεις κατοίκους της ΕΕ αναμένεται να είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, έναντι περίπου ενός στους πέντε σήμερα. Μέχρι το τέλος του αιώνα, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 80 ετών εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 6% σε 16%.Την ίδια περίοδο, το ποσοστό των κατοίκων ηλικίας 20 έως 64 ετών προβλέπεται να υποχωρήσει από 58% σε 50%. Η μεταβολή αυτή δημιουργεί ανησυχίες για την επάρκεια του εργατικού δυναμικού, τη χρηματοδότηση των συντάξεων και τη δυνατότητα των κρατών να καλύψουν τις αυξανόμενες ανάγκες υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας.Η έκθεση εκτιμά ότι οι άνθρωποι που θα χρειάζονται υποστήριξη και υπηρεσίες φροντίδας μπορεί να αυξηθούν από 36 εκατομμύρια σήμερα σε 48 εκατομμύρια το 2070.Έμφαση στην εργασία, στις δεξιότητες και στις περιφέρειεςΗ Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών και των νέων στην αγορά εργασίας, την επανεκπαίδευση των εργαζομένων και την αξιοποίηση της τεχνολογίας για την αύξηση της παραγωγικότητας.Σημαντικό ρόλο αποδίδει επίσης στη νόμιμη και στοχευμένη προσέλκυση ειδικευμένων εργαζομένων από χώρες εκτός ΕΕ. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι προτεραιότητα πρέπει να παραμείνει η αξιοποίηση και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων των ανθρώπων που βρίσκονται ήδη στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις αγροτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές. Οι περιοχές αυτές επηρεάζονται εντονότερα από τη φυγή των νέων, την έλλειψη εργαζομένων και τη δυσκολία διατήρησης βασικών υπηρεσιών.Η διάσταση αυτή παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον για την Ήπειρο, τη Δρόπολη και γενικότερα τις παραμεθόριες κοινότητες της ελληνοαλβανικής μεθορίου, όπου η γήρανση και η πληθυσμιακή αποδυνάμωση αποτελούν ήδη ορατές προκλήσεις. Μολονότι η έκθεση αφορά τα κράτη-μέλη της ΕΕ, οι τάσεις που περιγράφει επηρεάζουν και την Αλβανία, ιδιαίτερα τις αγροτικές περιοχές και τις κοινότητες της ελληνικής εθνικής μειονότητας.Πηγές: Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Eurostat.